Hun Aaee Sri Guru Kalgidhar Jee Dee Vaaree

Published on January 5th, 2007

ਸ਼ੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ - ਗੁਰੂ ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਚਮਤਕਾਰ – (ਪੰਨਾ 391)

….ਹੁਣ ਆਈ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਜੀ ਦੀ ਵਾਰੀ।

ਆਪਦਾ ਵਜੂਦ ਦਸਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰੀ ਵਜੂਦ ਵਿਚੋਂ ‘ਨਾਨਕ ਕਮਾਲ’ ਦਾ ਗੁਰੂ ਰੂਪ ਵਜੂਦ ਆਖ਼ਰੀ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਜੀ ਉਠੇ ਲਿਵਧਾਰੀ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਦੁਆਲੇ ਜਗਤ ਨੇ ਪੂਰਨ ਤਬਾਹੀ ਦਾ ਸਾਮਾਨ ਕਰ ਰੱਖਿਆ ਸੀ। ‘ਭਗਤਾ ਤੈ ਸੈਸਾਰੀਆ ਜੋੜੁ ਕਦੇ ਨ ਆਇਆ ॥’

ਸਤਿਨਾਮੀ ਫਿਰਕੇ ਨੂੰ ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਤਹਤੇਗ਼ ਕਰ ਚੁਕਾ ਸੀ, ਕਈ ਬੇਨਵਾ ਫਕੀਰ ਡੋਬੇ ਜਾ ਚੁਕੇ ਸੇ, ਕਈ ਸੂਫੀ ਫਕੀਰ ਕਤਲ ਹੋ ਚੁਕੇਸੇ। ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਬ੍ਰਹਮਣ ਤੇ ਕੌਮਾਂ ਦੀਆਂ ਕੌਮਾਂ ਜਬਰਨ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਰਾਜਪੂਤ ਧੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਜ਼ੇਰ ਹੋ ਚੁਕੇ ਸਨ। ਔਰੰਗਜ਼ੇਬ ਦੀ ਸ਼ਰ੍ਹਾ ਤੇ ਜ਼ੁਲਮ ਇਸ ਵੇਲੇ ਜ਼ੋਰਾਂ ਵਿਚ ਸੀ। ਹਿੰਦੂ ਬਰਤਰਫ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਮੰਦਰ ਢਾਹੇ ਗਏ, ਤੀਰਥ ਯਾਤ੍ਰਾ ਕ੍ਰੀਬਨ ਬੰਦ ਤੇ ਉਤੋਂ ਤੇਗ਼ ਜਾਰੀ ਕਿ ਮੁਸਲਮਾਨ ਕਰੋ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਸਿਖ ਫਿਰਕਾ ਉਸ ਨੂੰ ਇਕ ਭਾਰੀ ਕੰਟਕ ਦਿੱਸਦਾ ਸੀ। ਇਹ ਫਿਰਕਾ ਇਕ ਫਕੀਰੀ ਫਿਰਕਾ ਸੀ, ਇਹ ਫਕੀਰ ਖ਼ੁਦੀ ਤੇ ਖ਼ੁਦਾ (ਆਪੇ ਤੋਂ ਰੱਬ) ਦੇ ਡੂੰਘੇ ਭੇਤਾਂ ਤੋ ਵਾਕਫ ਸਨ। ਇਹ ਜੰਗਲੀਂ ਵੱਸਣ ਵਾਲੇ ਬੈਰਾਗੀ ਨਹੀਂ ਸੇ। ਇਹ ਇਖ਼ਲਾਕੀ ਮੇਅਰਾਜ ਤੋ ਨਿਪੁੰਸਕਤਾ ਵੱਲ ਝੁਕ ਗਏ ਕਾਇਰ ਨਹੀਂ ਸੇ। ਇਹ ਪਰਮੇਸ਼ੁਰ ਤੋਂ ਡਰਦੇ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਅਭੈ ਤੇ ਬੇਲੋੜ ਸੇ। ਇਹ ਮਰਦ ਸੇ, ਮਰਦ ਦੇ ਚੇਲੇ ਸੇ ਤੇ ਮਰਦਊਪਨੇ ਵਿਚ ਜੀਉ ਉਠੇ ਸੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਰਦਊ ਰੂਹਾਨੀਅਤ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰੀਂ ਜਾ ਚੜ੍ਹੀ ਸੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੰਗ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸਨ। ਸੋ ਐਉਂ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਤਾਂ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੇ ਪਾਏ ਕਿ ਹਿੰਦੂ ਆਪੋ ਵਿਚ ਕਟ ਮਰਨ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਛ ਨਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੂੰ ਪਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਿਖਾਂ ਦੀ ਰਵਸ਼ ਵੱਖਰੀ ਹੈ ਤੇ ਹਿੰਦੂ ਅਕਬਰ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਦੰਦ ਪੀਹ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਸ਼ਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਗਲ ਪਾ ਦੇਣਾ ਰਾਜਨੀਤੀ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸਿਖਾਂ ਦਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਹਾੜੀ ਰਾਜਿਆਂ ਅਗੇ ਸਹਿਨਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾਲ ਪਿਸ ਜਾਣਾ ਇਸ ਵੇਲੇ ਰੂਹਾਨੀ ਜੇਰਾ ਨਹੀਂ ਪਰ ਰੂਹਾਨੀ ਮੌਤ ਸੀ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਵਿਚ ‘ਅਰਸ਼ੀ ਵਿੱਦਯਾ, ਉਨਰ, ਕਾਰੀਗਰੀ’ ਨਾਨਕ ਕਮਾਲ ਤੇ ਸਨ। ਜਿੱਕੂੰ ਇਸ ਆਦਰਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਨਵਾਂ ਸਤਿਗੁਰਾਂ ਨੇ ਵਕਤ ਵਕਤ ਦੀਆਂ ਲੋੜਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਤੇ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਹੱਲ ਕੀਤੀਆਂ, ਤਿਵੇਂ ਹੁਣ ਵਕਤ ਆ ਗਿਆ ਕਿ ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਮਾਲ ਦਿਖਾਉਣੇ ਪੈਣ। ਇਹ ਮਾਮਲੇ ਬੜੇ ਕਠਨ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਕਠਨ ਹੈ ਤੇ ਮੁਅੱਰਖ ਟਪਲੇ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।

ਗੁਰ ਨਾਨਕ ਕਮਾਲ ਸੀ – ‘ਪਵਿੱਤ੍ਰ ਰਹਿਣਾ’ ਤੇ ‘ਅੰਦਰਲੇ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਅਨੰਤ ਦੇ ਲਗਾਉ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ’ ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿਂਦੇ ਹੋਏ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ‘ਜੀਵਨ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀ’ ਰੱਖਣਾ। ਗ੍ਰਿਹਸਤ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪਹਿਲੂਆਂ ਵਿਚ ਸਾਰੇ ਸਤਿਗੁਰ ਇਹ ‘ਅਨੰਤ ਵਿਚ ਨਿਰੰਤਰ ਲਗਾਉ’ ਸਿਖਾਉਂਦੇ ਰਹੇ ਤੇ ਲੁਆਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਦਸਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹੀਆਂ ਦੇ ਮਨੋਰਥ ‘ਮਨ ਦੇ ਤੇ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੇ ਇਕ ਤੁਲਵੇਂ ਤੋਲ ਦੇ ਅਰ ਟਿਕਵੀਂ ਇਕਸਵਰਤਾ’ ਦੇ ਅਮਲੀ ਆਦਮੀ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਨ। ਹੁਣ ਵਕਤ ਆਇਆ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਕਠਨ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ – ਜੰਗ – ਦਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜੰਗ ਕਰਨੇ ਹੀ ਪੈ ਗਏ। ਚਾਹੇ ਓਹ ਆਪ ਨਾ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੇ ਸੇ; ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅੰਨਯਾਯ ਤੇ ਧੱਕੇ ਨੇ ਓਹਨਾਂ ਦੇ ਗਲ ਜੰਗ ਮੜ੍ਹ ਦਿੱਤੇ ਤੇ ਓਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਯਾ ਦੀਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਜੰਗ ਕਰਨੇ ਪੈ ਗਏ। ਜੰਗ ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਜੀ ਨੇ ਨੇਉਤੇ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਜ਼ੁਲਮ ਤੋਂ ਮਜ਼ਲੂਮਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਘਰ ਆ ਗਏ ਜੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਹੁਣਚਾਰੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਜੰਗ ਦੇ ‘ਹਿਲਾਉ ਪ੍ਰਯਤਨ ਤੇ ਪ੍ਰੀਵਰਤਨ’ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਭੀ ਅੰਦਰਲੇ ਦਾ ਲਗਾਉ ਅਨੰਤ ਵੱਲ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਇਹ ‘ਕਲਗ਼ੀਧਰ ਕਮਾਲ’ ਹੈ।

To be continued…!

One Response to “Hun Aaee Sri Guru Kalgidhar Jee Dee Vaaree”

On May 3, 2008, balbir atwal said:

“ਬਰ ਦੋ ਆਲਮ ਸ਼ਾਹ ਗੁਰੁ ਗੋਬਿਂਦ ਸਿੰਘ”

ਬਰੈਪਟਨ

ਕੁੱਝ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾ ਮੈ ਡਿਕਸੀ ਗੁਰੁ ਘਰ ਕੋਲੋ ਗੁਜ਼ਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਗੁਰੁ ਘਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ( ਤਕਰੀਬਨ 134 ਫੁੱਟ ਉਚਾ) ਗਗਨ ਚ ਇਲਾਹੀ ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਝੂਮ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਾਹਿਬ ਤੇ ਖੰਡੇ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਰੱਬੀ ਕਰਾਮਾਤਾਂ ਦੀਆਂ ਬਖਸਿ਼ਸ਼ਾਂ ਧਰਤੀ ਤੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਇਲਾਹੀ ਭੇਦ ਉਸਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾ ਚੋਂ ਖੁੱਲ – 2 ਜਾ ਰਹੇ ਸਨ । ਬਖਸਿ਼ਸ਼ਾਂ ਦਾ ਸੁਆਂਤ ਰਸ ਹਵਾ ਚ ਘੁਲ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਕੇਨੇਡਾ ਦੀ ਸਰਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਗੁਰੁ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ ਬਖਸਿ਼ਸ਼ ਦਾ ਇਹ ਰੂਪ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਰਗੋ ਰੇਸ਼ੇ ਤੇ ਰੱਬੀ ਨੂਰ ਦੀਆਂ ਬਖਸਿ਼ਸ਼ਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ।
ਇਸ ਨੂਰੀ ਸੂਆਂਤ ਰਸ ਦੀਆਂ ਕੁੱਝ ਕੂ ਬੂੰਂਦਾਂ ਮੇਰੇ ਤੇ ਵੀ ਆ ਪਈਆਂ । ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਚੋ ਲੱਖਾਂ ਝਰਨਾਹਟਾਂ ਇੱਕੋ ਵਾਰੀ ਲੰਘ ਗਈਆਂ , ਸੰਭਲਣਾਂ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਗਿਆ । ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਖਿਆਲ ਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਹੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਮੇਰੇ ਮਨ ਚੋ ਬਿਜਲਈ ਗਤੀ ਨਾਲ ਲੰਘ ਗਏ। ਉਹਨਾ ਝਲਕਾਰਿਆਂ ਚੋ ਇੱਕ ਮੈਂ ਆਪਦੀ ਨਜ਼ਰ ਕਰ ਰਿਹਾਂ ਹਾਂ ।

ਦੁਪਹਿਰ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੈ । ਜੰਗ ਦਾ ਮੈਦਾਨ ਹੈ । ਘਮਸਾਂਣ ਦਾ ਯੁੱਧ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ।ਆਸੇ ਪਾਸੇ ਧੂੜ ੳੁੱਡ ਰਹੀ ਹੈ । ਸਿਰਾਂ ਤੇ ਦਸਤਾਰਾਂ ਸਜਾਈ ਸਧਾਰਨ ਕੱਪੜਿਆਂ ਚ ਖਾਲਸਾਈ ਫੋਜ ਮੁਗਲਾਂ ਨਾਂਲ ਜੰਗ ਲੜ ਰਹੀ ਹੈ । ਮੁਗਲ ਜਿਆਦਾ ਘੋੜਿਆ ਤੇ ਸਵਾਰ ਹਨ ਤੇ ਕੱਝ ਕੁ ਤਾਂ ਹਾਥੀਆਂ ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਰ ਹਨ । ਸਿਖਾਂ ਦੇ ਘੋੜੇ ਕਮਜੋ਼ਰ ਜਹੇ ਹਨ ਤੇ ਖੁਦ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਸਰੀਰਕ ਹਾਲਤ ਵੀ ਕਮਜੋਰ ਜਹੀ ਹੈ । ਜਿਵੇ ਕਾਫੀ ਦਿਨਾਂ ਤੋ ਲੰਗਰ ਮਸਤ ਰਹੇ ਹੋਣਗੇ । ਫਿਰ ਵੀ ਸਿੱਖ ਕਿਸੇ ਜਲੋ ਚ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਤਿ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਦੇ ਜੈਕਾਰੇ ਗੂਂਜ ਰਹੇ ਹਨ । ਰਣ ਤੱਤੇ ਚ ਖੁਨ ਦੀ ਹੋਲੀ ਖੇਡੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ । ਦੁਨੀਆਂ ਦੀਆਂ ਦੋ ਬਿਹਤਰੀਨ ਕੌਮਾਂ ਆਪਣਾਂ ਲੋਹਾ ਟਕਰਾਅ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਸ਼ੂਰਬੀਰ ਬੀਰਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ। ਮੁਗਲਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਹੂਬਲ ਤੇ ਮਾਂਣ ਹੈ ਤੇ ਸਿੱਖ ਕਿਸੇ ਇਲਾਹੀ ਜਲੌ ਥੱਲੇ ਲੜ ਰਹੇ ਹਨ।

ਤੇ ਔਹ ਦੇਖੋ – ਨੀਲੇ ਵਸਤਰ ਪਾਈ , ਕੇਸਰੀ ਦਸਤਾਰ ਸਜਾਈ ਹੱਥ ਚ ਸ੍ਰੀ ਸਾਹਿਬ ਫੜੀ ਨੀਲੇ ਘੋੜੇ ਤੇ ਸਵਾਰ ਕੋਈ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਘੋੜੇ ਦੇ ਉੱਪਰ ਬਾਜ ਉਡ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਦੁਨੀਂ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ, ਕਲਗੀਧਰ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਆਪ ਹੈ । ਜੋ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਭ ਤੌ ਜ਼ਰਖ਼ੇਜ਼ ਪਲ ( ਯੁੱਧ ) ਨੂੰ ਨਿਵਾਜਣ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਆਮਦ ਨਾਲ ਸਿੱਖ ਚ ਅੰਤਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਆ ਗਈ । ਉੁਹ ਦੂਣੇ ਚੌਣੇ ਹੋ ਕੇ ਲੜਨ ਲੱਗੇ। ਕਈ ਜ਼ਖਮੀ ਸਿੰਘ ਉੱਠ ਖੜੇ ਹੋਏ । ਇੱਕ – ਇੱਕ ਸ਼ੂਰਬੀਰ ਦਸ ਦਸ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ । ਯੂੱਧ ਭਖ ਉੱਠਿਆ । ਅਸਮਾਨ ਚ ਸੂਰਜ ਦੇ ਰੱਥ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਲਗ਼ਾਮਾਂ ਖਿੱਚ ਲਈਆਂ । ਪੌਣ ਆਪਣਾਂ ਸਾਹ ਰੋਕ ਕੇ ਖੜ ਗਈ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮੰਡ ਦਾ ਮੂੰਂਹ ਅੱਡਿਆ ਗਿਆ । ਸਮੁੱਚੀ ਧਰਤੀ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੀਆਂ ਸੁੰਮਾਂ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਆਉਣ ਬਿਹਬਲ ਹੋਣ ਲੱਗੀ । ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨੁਕਤੇ ਤੇ ਲਿਆ ਕੇ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੇ ਘੋੜੇ ਦੇ ਸੂੰਮਾਂ ਦਾ ਸ਼ਪਰਸ਼ ਪਾਉਣ ਲਈ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪੱਲਾ ਅੱਡੀ ਆਂਣ ਖੜਾ ਕੀਤਾ । ਤੇ ਦੋ ਦੁਨੀ ਦਾ ਪਾਤਸ਼ਾਂਹ , ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਖਿਰੀ ਪੈਗੰਬਰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋ ਜ਼ਰਖ਼ੇਜ਼ ਯਾਦ ਤੇ ਆਪਣੀ ਬਖਸਿ਼ਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੇ । ਉਸਦੀ ਰਹਿਮਤ
ਭਰੀ ਕਿਰਪਾਨ ਲੱਖਾਂ ਹੀ ਸ਼ਰਧਾਲੂਆਂ ਤੇ ਬਖ਼ਸਿ਼ਸ਼ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਉਸਦੇ ਕਦੇ ਨਾਂ ਖਤਮ ਹੌਣ ਵਾਲੇ ਤਰਕਸ਼ ਚੋ ਮਿਹਰਾਂ ਦਾ ਮੀਂਹ ਵਸ ਰਿਹਾ ਹੈ । ਉਸਦੀ ਤਲਵਾਰ ਦੀ ਧਾਰ ਅਜ਼ਮਾੳਣ ਲਈ ਇੱਕ ਤੋ ਇੱਕ ਸ਼ੂਰਬੀਰ ਅੱਗੇ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਾਰਥ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ।

ਨਿਸ਼ਚੈ ਹੀ ਜਿੱਤ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਪਰ ਉਹ ਕਿੰਨੇ ਵਡਭਾਗੇ ਨੇ ਜਿਨ੍ਹਾ ਦਾ ਕਲਮਾਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦੀ ਕਿਰਪਾਨ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀਆਂ ਨੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪੜਿਆ ਗਿਆ।

ਬਲਬੀਰ ਸਿੰਘ ਅਟਵਾਲ